انتقال و رهاسازی گوزن زرد در استان خوزستان

1-  تاریخچه گوزن زرد:

گوزن زرد ایرانی به عنوان یکی از مهمترین گونه های پستاندار بومی کشور بخشی از تلاشهای حفاظتی سازمان حفاظت محیط زیست را طی دهه های گذشته به خود اختصاص داده است.

این گونه جانوری زیبا که  در سال 1335 مرکز توجه کانون شکار ایران گردید تا به امروزگذشته پر ماجرایی را گذرانده است. در سالهای1337-1336 و درحالی که بقای گوزن زرد در جنگلهای جلگه ای دز و کرخه در هاله ای از ابهام بود یک جفت گوزن زرد از منطقه کرخه زنده گیری و طی قرار دادی به منظور تکثیر در اسارت به باغ وحش شخصی آقای جرج فون اپل واگذار گردید  که در سال 1343 یک گوزن نر دیگر نیز به آلمان فرستاده شد. در اواخر سال 1351 تعدادی از گوساله های حاصل از این گوزنها به تهران سپس دشت ناز و در نهایت به سمسکنده منتقل گردیدند.

همچنین به منظور حفاظت و تکثیرمناسب گوزن زرد در سال  1343جمعیتی از گوزنها از کرخه به دشت نازانتقال داده شد و پس از آن طی سالهای متمادی و در برنامه های متناوبی گوزنها به جزیره اشک آذربایجان غربی، زردلان کرمانشاه،جزایرسیری لاوان و کیش،سمسکنده مازندران، میانکتل فارس، باغ شادی یزد ، پارک پردیسان تهران (و همچنین تعدادی به کشورهای پاکستان ، امارات متحده عربی و فلسطین اشغالی!)  منتقل شدند. البته شایان توجه است که برخی از این انتقالات ،موفقیتهای مورد انتظار را در پی نداشته است.

امروزه بیش از 400 راس از این جانور زیبا در استانهای آذربایجان غربی، مازندران ، فارس و یزد وجود دارد و با تلاشهایی که از دو سال پیش با برنامه ریزی ها و پیگیری های معاونت محیط طبیعی سازمان حفاظت محیط زیست وهمکاری دیگر دست اندرکاران و بخصوص پرسنل ذیربط استانهاآغاز گردیده است تا کنون جمعیتی بالغ بر60 راس گوزن زرد به محدوده مشخصی در پناهگاه های دز و کرخه بازگردانده شده است.

منطقه حفاظت شده و پناهگاه های حیات وحش کرخه و دز :

2- موقعیت عمومی :

     مجموعه کرخه در موقعیت جغرافیایی ΄09و˚48 تا ΄37 و˚48 طول شرقی  و ΄34 و˚31 تا ΄20 و˚32 عرض شمالی در امتداد شمالی ـ جنوبی است که مهمترین محل تمرکز جمعیت در حاشیه آن شهر شوش دانیال میباشد . مجموعه دز ( منطقه حفاظت شده و پناهگاه حیات وحش ) در موقعیت جغرافیایی΄22  ˚48  تا ΄46 ˚48 طول شرقی و΄34  ˚31  تا  ΄12  ˚32 عرض شمالی در امتداد شمالی جنوبی و در جنوب شهر دزفول و شمال شرقی شهر اهواز واقع شده است.

گرگ ، شغال ، روباه ، شنگ ، تشی ، گربه وحشی ، گربه جنگلی ، سمور ، خدنگ و گراز از جمله گونه های شاخص موجود پستانداران منطقه هستند البته این منطقه در گذشته نه چندان دور زیستگاه گوزن زرد ایرانی بوده که طی سالهای اخیر شواهدمستندی از وجود آن در منطقه یافت نشده است.

3-  اهداف و اهمیت اقدامات صورت گرفته:

گوزن زرد ایرانی در زمره گونه های پستاندار نادر جهان قرار داشته و موطن اصلیش سرزمین ایران می باشد،که در این راستا ضرورت دارد با توجه به کاهش روزافزون زیستگاه های مناسب پستانداران، با برنامه ریزی و تدوین اصول حفاظتی لازم از خطر نابودی حفظ گردد.

از سالهای پیش تا کنون فعالیتهای مقطعی متعددی در این زمینه صورت گرفته که با توجه به شرایط آن زمان و بیم نابودی نسل این حیوان اقدامات انجام شده شایسته تقدیر میباشد.

 

4-  فاز سوم انتقال و رهاسازی گوزنها:

درسال جاری 36 راس گوزن زرد  از جزیره اشک زنده گیری و به مناطق کرخه و دز  منتقل گردیده است که 20 راس آن در تاریخ   

30/6/87 در منطقه دز و در یک محدوده سایت به مساحت حدود یکصد هکتار رهاسازی شد. هدف اصلی از این اقدام معرفی مجدد گونه به طبیعت منطقه در یک برنامه زمانبندی  و در زیستگاه مادری آن می باشد.

 

5- سازمان در نظر دارد طی یک برنامه چند مرحله‌ای نهایتاً این گونه نادر را در منطقه کرخه و دز رهاسازی نماید تا بتوان بار دیگر آن را  در طبیعت و فارغ از فنس و محدودیت مشاهده کرد. در همین راستا بناست تا ضمن افزایش وسعت سایت‌ها (امسال سایت کرخه به 300 هکتار افزایش خواهد یافت) و استفاده از تجهیزات ردیابی، آمادگی لازم جهت رهاسازی نهائی نیز فراهم شود.

 

 

 

 

 

/ 12 نظر / 12 بازدید
نمایش نظرات قبلی
.....

در حالي‌ كه كشمكش‌ها بين مسئولان محيط زيست و شهرداري تهران طي ماه‌هاي اخير بر سر احداث گورستاني جديد براي تهراني‌ها بالا گرفته و موضوع ايجاد قبرستاني در منطقه تلو در شرق پايتخت به دليل كمبود فضا در بهشت زهرا (س) مطرح بود، با ورود ارتش به اين مساله و مخالفت آن با ايجاد گورستان در تلو، اين جنجال پايان يافته تلقي مي شود. جام جم آنلاين گزارش داد: ارتش به عنوان مالك حقيقي زمين‌هاي «تلو» در نامه اي به شهرداي تهران اعلام كره است كه به دلايل امنيتي اجازه نمي دهد در اين زمينها، قبرستان ايجاد شود.

.....

موضوع احداث گورستان جديد در شمال شرق تهران در منطقه «تلو» طي ماه‌هاي اخير موضوع داغ خبري در حوزه‌‌هاي محيط زيست، شهرداري و شوراي شهر تهران بود. از يكسو، مسئولان شهري با اين استدلال كه گورستان بهشت زهرا(س) ديگر امكان توسعه ندارد و قبرهاي موجود در آن نيز در حال اتمام است، بر ايجاد قبرستاني جديد در منطقه شمال شرق تاكيد داشتند و از سوي ديگر، مخالفت‌هاي صريح مسئولان سازمان محيط زيست مطرح بود كه معتقد بودند ايجاد گورستان در منطقه به دلايلي همچون جنس خاك منطقه و نيز، ورود آب غسالخانه به قنات‌هاي قديمي، موجب بروز آلودگيها و مشكلات زيست محيطي براي پايتخت خواهد شد. در چنين شرايطي، ارتش كه مالك اصلي اين زمين‌هاست هفته گذشته جلسه‌اي را با حضور مسئولان محيط زيست و شهرداري تهران برگزار كرد و مخالفت خود را با احداث اين گورستان اعلام داشت.

.....

ارتش در نامه اي كه در همين زمينه به شهرداري تهران نوشته است، علت مخالفت خود را با احداث گورستان به طور كلي در شمال شرق تهران اعلام و مهمترين دليل آن را مسائل امنيتي، كاربري نظامي و مشكلات زيست‌محيطي كرده است. جزييات بيشتري از نامه ارتش فاش نشده اما به عقيده كارشناسان، مخالفت آن با احداث اين گورستان، به معناي پايان كشمكش‌هاي مسئولان محيط زيست و شهرداري بر سر احداث گورستان در «تلو» محسوب مي‌شود. پيش از اين نيز،‌"كامران دانشجو" استاندار تهران از جمع بندي نتايج مذاكرات هياتهاي سازمان محيط زيست و شهرداري بر سر ايجاد گورستاني در تلو خبر داده و گفته بود كه به دلايل متعدد از جمله بروز مشكلات زيست محيطي و ايجاد ترافيك سنگين در شرق پايتخت، ايجاد قبرستان در تلو به مصلحت نيست

.....

كارشناسان مي گويند براي احداث گورستان در هر نقطه‌اي بايد سهولت مسيرهاي دسترسي، قرار نداشتن در مسير جريان باد، نبود امكان هيچ‌گونه فعاليت كشاورزي، تفريحي، صنعتي و زراعي، شيب‌دار نبودن زمين، داشتن حداقل 5 متر فاصله با سفره آب‌هاي زيرزميني، امكان برخورداري از تجهيزات رفاهي و بهداشتي، با دقت لحاظ شود. در همين راستا، يكي از مهمترين مشكلات اراضي «تلو» كه منطقه‌اي نظامي است و در حال حاضر، حتي كارشناسان محيط زيست اجازه بررسي اين منطقه را به دليل نظامي بودن ندارند، اين است كه زمين‌هاي موردنظر شهرداري براي احداث گورستان در اين منطقه، در بالادست سه تصفيه‌خانه اصلي آب شرب تهران قرار دارد و شيب تند اين اراضي به سمت تصفيه‌خانه‌هاي تهرانپارس و چندين مخزن اصلي آب تهران است. معناي اين سخن آن است كه چون مخازن بزرگ آب تهران زيرزميني است، در صورت ايجاد گورستان در تلو، آلودگي ميكروبي و پساب حاصل از غسالخانه به سهولت و سرعت در سطح شهر منتشرخواهد شد وحتي اگر مخازن آب را كاملاً ايزوله فرض كنيم، چاه‌ها و قنوات منطقه از چنين پيامدي در امان نخواهند بود.

.....

صاحبنظران مسائل شهري نيز مي گويند مسئولان نبايد فراموش كنند گورستان بهشت زهرا كه امروز جزو پايتخت به شمار مي رود و در حاشيه آن، مناطق مسكوني ايجاد شده است، هنگام آغاز بهره برداري، بيش از 25 كيلومتر با شهر تهران فاصله داشت ، حال آنكه منطقه «تلو» همين الآن كاملاً متصل به شهر تهران است و در صورت ايجاد گورستان، به وضعيت «ابن بابويه» در شهر ري دچار خواهد شد كه خود اهالي محل از دفن ميت در آن جلوگيري مي كنند. داريوش گل‌علي‌زاده، معاون محيط زيست انساني اداره كل محيط زيست استان تهران در آخرين اظهار نظر خود درباره منطقه «تلو» به فارس گفته بود: منطقه «تلو» بر روي گسل قرار دارد و با تحريك گسل، به طور مستقيم آب غسالخانه گورستان وارد آب جاجرود كه منبع آب شرب تهران است، خواهد شد

.....

وي درباره اظهارات اعضاي شوراي شهر تهران مبني بر اينكه بحث گسل مربوط به زنده‌هاست و ربطي به مرده‌ها ندارد، تصريح كرده بود: اگر بحث عدم قرار گرفتن گورستان روي گسل مطرح شده است براي اين است كه هر گورستاني حتماً غسالخانه و تصفيه‌خانه دارد و اگر گسل تحريك شود احتمال تخريب اين تاسيسات وجود دارد و با تخريب آن، پساب موجود در منطقه «تلو» از طريق رودخانه جاجرود وارد آب شهر تهران خواهد شد. معاون محيط زيست انساني اداره كل محيط زيست استان تهران يادآور شده بود: شهر پرديس نيز در كنار منطقه «تلو» واقع شده، قرار است 400 هزار نفر جمعيت را جذب كند كه در صورت ايجاد گورستان، رفت و آمد در منطقه كاملاً قفل خواهد شد

.....

گل علي زاده توضيح داد: به طور ميانگين روزانه 100 تا 150 مورد مرگ در تهران رخ مي‌دهد كه در صورت ايجاد قبرستان در تلو، روزي حداقل 1000 خودرو غير از شب‌هاي جمعه در اين مسير تردد خواهد كرد و بار ترافيكي عظيمي را به همراه خواهد داشت. اكنون در شرايطي كه هم محيط زيست با ايجاد گورستان در تلو مخالف است و هم ارتش ، با اظهارنظر رسمي خود، به جنجال در اين زمينه پايان داده است، بايد در انتظار طرحي جديد براي دفن مردگاني بود كه به گفته مسئولان شهرداري، ديگر جايي براي آنان در بهشت زهرا وجود ندارد.

.....

منابع مطلع در اين باره به جام جم آنلاين گفتند: شهرداري اكنون در حال مطالعه 9 گزينه براي حل اين مشكل است. در اين زمينه، برخي كارشناسان مي گويند اگر واقعا بهشت زهرا(س) جايي براي توسعه ندارد، چرا همانند انتقال زندانها به مناطق دورتر از پايتخت، گورستان را به منطقه واقع در حد فاصل تهران – قم منتقل نمي كنند كه هم از نظر حمل و نقل و دسترسيهاي ترافيكي، از امكانات مناسبي برخوردار است، هم در جنوب شهر قرار دارد و پساب آن موجب آلودگي آب شرب پايتخت نخواهد شد و هم اينكه، زمينهاي آن، از قابليت چنداني براي كشاورزي و سكونت برخوردار نيست. نكته مهم ديگر در مورد زمينهاي ميان تهران – قم اين است كه در مسير بهشت زهرا قرار داشته و نه تنها براي دهها بلكه حتي صدهاسال نيز گنجايش پذيرش متوفيان پايتخت غول پيكري مانند تهران را خواهد داشت.

.......

قابل توجه خوانندگان عزیز کامنت ها چند کامنت قبلی متعلق به خبری از سایت بازتاب می باشد و ترتیب خواندن آنها از پایین به بالا می باشد.

قاسمپوری

یک فکری به حال کنه های درختی دشت ناز ساری هم بشود. از تلاش شما قدردانی می شود